Hititler Hangi Uygarlığa Aittir? Bir Tarihsel ve Kültürel Analiz
Hititler, MÖ 1600 ile 1200 yılları arasında Anadolu’da hüküm süren önemli bir uygarlıktır. Günümüzde Türkiye’nin Orta Anadolu bölgesinde, özellikle Çorum il sınırları içinde yer alan Hattuşaş (Boğazköy) antik kenti, Hititlerin başkenti olarak kabul edilmektedir. Bu yazıda, Hititlerin hangi uygarlığa ait olduğunu tarihsel ve kültürel bir perspektiften inceleyeceğiz.
Hititlerin Kökeni ve Anadolu’ya Göçü
Hititler, Hint-Avrupa dil ailesine mensup bir halktır. MÖ 2000’li yıllarda, muhtemelen Kafkasya üzerinden Anadolu’ya göç etmişlerdir. Anadolu’ya yerleşen bu halk, yerli Hatti ve Hurri topluluklarıyla etkileşime girerek, bölgenin kültürel ve siyasi yapısını şekillendirmiştir. Hititler, kendilerini “Nesili” olarak adlandırmışlardır; bu terim, Kültepe’nin eski adı olan Neşa’dan türetilmiştir.
Hititlerin Uygarlık Niteliği
Hititler, Anadolu’da kurdukları merkezi yönetimle, bölgedeki ilk büyük imparatorluklardan birini inşa etmişlerdir. Başkentleri Hattuşaş, hem siyasi hem de dini merkez olarak büyük bir öneme sahiptir. Hititler, çok tanrılı bir inanç sistemine sahip olup, tanrı sayısının fazlalığı nedeniyle “Bin Tanrı İli” olarak da anılmışlardır. Bu inanç sistemi, onların dini ve kültürel zenginliğini yansıtmaktadır.
Hititlerin Kültürel Mirası
Hititler, yazılı kültüre büyük önem vermişlerdir. Hattuşaş’ta bulunan binlerce kil tablet, Hititlerin hukukunu, edebiyatını ve dini ritüellerini içermektedir. Bu belgeler, Hititlerin gelişmiş bir yazılı kültüre sahip olduklarını ve tarih yazıcılığının erken örneklerini sunduklarını göstermektedir.
Ayrıca, Hititler, mimari alanda da önemli eserler bırakmışlardır. Günümüzde Hattuşaş’ta görülebilen büyük taş yapılar ve anıtlar, Hititlerin mühendislik ve inşaat alanındaki becerilerini gözler önüne sermektedir.
Hititlerin Sonu ve Mirası
MÖ 12. yüzyılda, Deniz Kavimleri olarak bilinen grupların Anadolu’ya saldırıları ve iç karışıklıklar sonucunda Hitit Devleti zayıflamış ve sonunda çöküş sürecine girmiştir. Ancak, bu çöküş, Hitit kültürünün tamamen ortadan kalkması anlamına gelmemiştir. Güneydoğu Anadolu’da kurulan Geç Hitit Devletleri, Hitit kültürünün izlerini bir süre daha yaşatmıştır.
Sonuç
Hititler, Hint-Avrupa kökenli bir halk olarak, Anadolu’da kurdukları güçlü merkezi yönetimle, bölgenin ilk büyük imparatorluklarından birini inşa etmişlerdir. Kendilerini “Nesili” olarak adlandıran bu halk, çok tanrılı inanç sistemleri, gelişmiş yazılı kültürleri ve mimari başarılarıyla Anadolu’nun kadim uygarlıklarından biri olarak tarihe geçmiştir. Bugün, Hattuşaş’ta bulunan kalıntılar ve yazılı belgeler, Hititlerin zengin kültürel mirasını günümüze taşımaktadır.
Başlangıç bölümü dengeli, ama sanki biraz güvenli tarafta kalmış. Basit bir örnekle ifade etmem gerekirse: Hitit sanatı hangi uygarlıktan etkilenmiştir? Hitit sanatı, Mezopotamya uygarlığından etkilenmiştir . Ayrıca, Mısır ve Kuzey Suriye kültürleri de Hitit sanatını etkilemiştir . Hitit uygarlığı neden Anadolu’ya geldi? Hitit Uygarlığı, Kafkaslar üzerinden Anadolu’ya geldiği tahmin edilmektedir .
Zerrin!
Yorumlarınız yazının bütünlüğünü sağladı.
Hitit hangi uygarlığa aittir ? konusunda başlangıç rahat okunuyor, ama daha güçlü bir iddia beklerdim. Okurken ufak bir bağlantı kurdum: Hitit uygarlığı nedir kısaca özet? Hitit Uygarlığı , MÖ 1600-1200 yılları arasında Anadolu’da hüküm sürmüş güçlü bir antik uygarlıktır . Kısaca özeti : Başkent : Hattuşaş (Boğazköy) . Kuruluş ve Yıkılış : Kafkaslar üzerinden Anadolu’ya gelen Hititler, Kızılırmak kıvrımında bir devlet kurmuş ve Frigler tarafından yıkılmıştır . Yönetim : Kral tarafından yönetilen Hititlerde, Pankuş adlı bir danışma meclisi ve kraliçeye (Tavananna) önemli yetkiler verilmiştir . Hukuk : Medeni ve ceza hukuku gelişmiş, ölüm cezası sadece büyük suçlar için uygulanmıştır .
Deniz!
Önerileriniz, makalenin akışını güçlendirdi, yazıya büyük bir katkı sundu ve daha anlaşılır hale getirdi.
Hitit devletinin kurucusu kimi kaynaklarda I. Hattuşili olarak belirtiliyor olsa da Telipinu fermanında aktarıldığı üzere, bir önceki kral Labarna’nın zamanında Anadolu’nun çeşitli bölgelerinin fethedildiği anlaşılmaktadır. Mabetler, saraylar, sosyal yapılar, kaya kabartmaları ve orthostatlarla (bina cephelerinde alt sırada yer alan kabartmalı taşlar) önceki sanattan ayrılır. Hitit Devleti M.Ö. 1200 yıllarında deniz kavimleri göçü ve kuzeyden Kaşka kavmi saldırılarıyla yıkılmıştır .
Yiğit! Her noktasına katılmasam da yorumlarınız için teşekkür ederim.
Mabetler, saraylar, sosyal yapılar, kaya kabartmaları ve orthostatlarla (bina cephelerinde alt sırada yer alan kabartmalı taşlar) önceki sanattan ayrılır. Hitit Devleti M.Ö. 1200 yıllarında deniz kavimleri göçü ve kuzeyden Kaşka kavmi saldırılarıyla yıkılmıştır . Hititler, diğer adıyla Eti uygarlığı , M.Ö. 1650’den M.Ö. 1200’lere kadar Anadolu’da kurulan önemli bir uygarlıktır.
Ömer!
Katkınızla metin daha net oldu.
Hititler, MÖ 1600’lü yıllarda Anadolu’ya yerleşerek, Hattuşaş’ta bir imparatorluk kuran ve kökenleri Hint-Avrupa ailesine dayanan bir topluluktur . Hitit İmparatorluğu, MÖ 1300’lerin ortalarında en geniş sınırlarına ulaşarak, yukarı Mezopotamya’dan Doğu Akdeniz ülkelerine kadar yayılmıştır. 1285 yılında Mısırlılarla tarihte bilinen ilk uluslararası yazılı barış antlaşmasını imzalayan Hititler, ilk tarihi çivi yazısını bulmuştur.
Songül!
Katkınız yazıya özgünlük kattı.
Hititler, diğer adıyla Eti uygarlığı , M.Ö. 1650’den M.Ö. 1200’lere kadar Anadolu’da kurulan önemli bir uygarlıktır. Hititler, tarihte Anadolu’da hüküm sürmüş bir devlettir. Hint-Avrupa dil ailesi’ne dahil bir dil konuştukları için Hint-Avrupa kökenli bir topluluk olduğu kabul edilmektedir .
Samur! Katkılarınız sayesinde çalışmanın okuyucu üzerindeki etkisi daha güçlü hale geldi.
Başlangıç cümleleri yerli yerinde, ama bazı ifadeler tekrar etmiş. Daha önce denk geldiğim bir durumda şöyle olmuştu: Hititler Anadolu uygarlığı mıydı? Evet, Hititler bir Anadolu uygarlığıdır . Hititler, Tunç Çağı’nda Anadolu, Levant ve Kıbrıs’ta varlık göstermiş bir halktır . Hint-Avrupalı bir kavim olan Hititler, MÖ 3000 yıllarının sonunda küçük gruplar halinde Kafkaslar üzerinden Anadolu’ya girerek yerli halk Hatti nüfusu ile karışmış ve Anadolu’nun yerli halkıyla kaynaşıp Hitit Devleti’ni kurmuşlardır.
Serdar!
Katkınız yazının dengeli bir hale gelmesini sağladı.
Konuya giriş sempatik, sadece birkaç teknik ifade fazla duruyor. Kısaca söylemek gerekirse benim yorumum şöyle: Hitit uygarlığının adı nedir? Hitit uygarlığının diğer adı Eti Uygarlığı ‘dır. Hititler hangi uygarlığa aittir ? Hititler, Anadolu uygarlığına aittir.
Tiryaki! Katkılarınız, çalışmamın daha kapsamlı bir hâl almasına yardımcı oldu; fikirleriniz sayesinde eksik kalan noktaları görüp geliştirme fırsatı buldum.
Metin ilk bölümde anlaşılır, sadece daha güçlü bir ton beklenirdi. Küçük bir hatırlatma yapmak isterim: Hitit uygarlığının diğer adı Eti Uygarlığı ‘dır. Hititler, Anadolu uygarlığına aittir.
Yavuz!
Sağladığınız fikirler, çalışmamın yönünü daha doğru bir şekilde çizmemi sağladı.